3 - خيبر . . . و دلاورى حضرت على در سال هفتم هجرى با انعقاد پيمان صلح حديبيه ، پيامبر در انديشهء جنگ با يهوديان خيبر ، كه فشار روانى بر مسلمانان وارد مىآوردند و برضد مسلمانان با دشمنان آنان همدست مىشدند ، برآمد . وقتى نيروهاى اسلام به سوى يهوديان خيبر عزيمت كردند ديدند آنها هفت دژ بسيار بلند دارند . مسلمانان روزهاى متمادى دژهاى يهوديان را در محاصرهء خود گرفتند . با آن كه عرصه بر يهود تنگ آمده بود ، امّا آنان همچنان به مقاومت خود ادامه مىدادند تا آنكه سپاه اسلام ، به رهبرى امير المؤمنين على عليه السلام دژها را يكى پس از ديگرى گشود . همچنين آن‌حضرت شجاع‌ترين پهلوان خيبر را كه « مرحب » نام داشت از پاى درآورد و در بزرگ اين دژ را كه چهل جنگاور از بلند كردن آن ناتوان بودند ، يك تنه از جا كند و آن را تا مسافتى دور پرتاب كرد . يهوديان بنى قريظه ، نخست جزو هم‌پيمانان اوس بودند . سپس با پيامبر پيمان بستند ؛ ولى در جنگ خندق به صفوف كفار پيوستند . پس از آنكه جنگ خندق با پيروزى مسلمانان خاتمه يافت ، پيامبر به لشگرش دستور داد تا به سوى بنى قريظه حركت كند . سپاه اسلام ، بنى قريظه را به مدت بيست و پنج روز در محاصرهء خود گرفتند . سپس امير المؤمنين عليه السلام دژهاى آنان را يكى پس از ديگرى بازگشود و در نتيجه يهوديان به حكم رسول خدا گردن نهادند . پيامبر فرمود تا آنها را ببندند . برخى از افراد قبيلهء اوس نزد آن‌حضرت آمده به شفاعت از يهوديان پرداختند . آن‌حضرت فرمود : آيا دوست داريد مردى از ميان شما دربارهء ايشان داورى كند ؟ گفتند : آرى . آنها نيز رئيس قبيله اوس ، « سعد بن معاذ » ، را برگزيدند . سعد نيز مطابق حكم تورات ، كتاب مقدّس